اخبار داغ ایران اخبار ایران و جهان در زمینه هنرمندان ، حوادث ، علمی ، اقتصاد ، نظامی ، انتخابات ، سیاسی ، فرهنگی را در این سایت مشاهده کنید.
به گزارش خبرآنلاین، اقتصاد ایران در شرایطی قرار دارد که تصمیم‌گیری درباره نحوه مواجهه با فشارهای خارجی به یکی از مسائل اصلی سیاست‌گذاری بدل شده است. وحید شقاقی شهری، کارشناس اقتصاد کلان، معتقد است اگر راهبرد مقاومت انتخاب شود، باید در شیوه اداره اقتصاد بازنگری جدی انجام شود و اتکای گسترده به درآمدهای نفتی، واردات و تخصیص بی‌ضابطه منابع ارزی کنار گذاشته شود. او برای عبور از شرایط بحرانی بر اجرای سیاست تثبیت اقتصادی، حمایت از تولید و مدیریت دقیق جریان پول و کالا تأکید می‌کند.
به باور شقاقی شهری، کشور در یکی از مقاطع بحرانی و سرنوشت‌ساز تاریخی خود قرار گرفته و نظام تصمیم‌گیری ناگزیر است سناریوهای دشواری را بررسی کند. او رویکرد دولت ترامپ به مذاکره را مبتنی بر منطق برد-برد نمی‌داند و معتقد است هدف آن «تسلیم حداکثری» است؛ یعنی محدود کردن توانمندی‌های راهبردی دفاعی و هسته‌ای، مداخله در حکمرانی سیاسی و تسلط بر منابع نفتی کشور.
این کارشناس در چنین شرایطی «مقاومت فعالانه میان‌مدت» را در کنار دیپلماسی فرسایشی و زمان‌مند پیشنهاد می‌کند. به گفته او، مدیریت زمان در تعاملات خارجی می‌تواند به فرسایش فشارهای حداکثری و عبور کنترل‌شده از دوره بحرانی پیش رو کمک کند.
چرا الگوی پیشین اقتصاد قابل ادامه نیست؟
شقاقی معتقد است اگر راهبرد مقاومت برگزیده شود، دست‌کم تا پایان دوره دوساله‌ای که به آن اشاره می‌کند، نمی‌توان الگوی پیشین حکمرانی اقتصادی را بدون تغییر ادامه داد. او این الگو را اقتصادی متکی بر صادرات نفت، واردات بی‌رویه، مناسبات رانتی و هدررفت گسترده منابع ارزی توصیف می‌کند و می‌گوید در شرایط محاصره همه‌جانبه، ادامه چنین الگویی ممکن نیست.
از نگاه او، سیاست‌گذاری اقتصادی در این دوره باید بر پایه اقتصادی بسته‌تر، درون‌زا و متکی بر ظرفیت‌های تولیدی داخل طراحی شود. این به معنای کنار گذاشتن سیاست‌گذاری فعال نیست، بلکه نیازمند تغییر اولویت‌ها و استفاده دقیق‌تر از منابع محدود کشور است.
شقاقی اجرای سیاست‌های تثبیت اقتصادی را برای تقویت تاب‌آوری اقتصاد ملی ضروری می‌داند و مجموعه‌ای از اقدامات را پیشنهاد می‌کند؛ از اصلاح نظام مالیاتی و انضباط پولی گرفته تا حمایت از تولید و تأمین کالاهای ضروری.
حکمرانی داده‌محور و اصلاح نظام مالیاتی
یکی از محورهای پیشنهادی او استقرار حکمرانی داده‌محور است. به باور او، در شرایط بحرانی باید جریان نقدینگی و خلق پول در شبکه بانکی به‌دقت رصد شود و نظام مالیاتی درس هاب بر پایه اطلاعات واقعی تراکنش‌ها و صورت‌حساب‌های الکترونیکی عمل کند.
او همچنین بر هدفمند شدن حمایت‌های دولتی تأکید دارد؛ حمایتی که باید با وسع‌سنجی پویا، متناسب با وضعیت اقتصادی خانوارها و با سازوکارهای هوشمند انجام شود.
رصد جریان کالا از مبادی گمرکی تا انبارها و مراکز خرده‌فروشی نیز از نگاه شقاقی اهمیت دارد. شناسه‌گذاری کالاها و ایجاد سازوکار هشدار زودهنگام برای کمبود اقلام ضروری می‌تواند اختلال در زنجیره تأمین را آشکار کند.
او تحول در نظام مالیاتی و افزایش اتکای بودجه دولت به درآمدهای مالیاتی را از الزامات این دوره می‌داند و معتقد است این امر باید با هوشمندسازی فرایندهای مالیاتی همراه باشد.
مهار نقدینگی و تأمین کالاهای ضروری
انضباط پولی از دیگر محورهای سیاست تثبیت اقتصادی در نگاه شقاقی است. او پیشنهاد می‌کند برای رشد سالانه نقدینگی یک خط قرمز تعیین شود و سقف آن ۵۰ درصد باشد.
در کنار این سیاست، او اجرای کالابرگ کالایی و تهیه و توزیع دست‌کم پنج قلم از کالاهای راهبردی و ضروری توسط دولت را مطرح می‌کند. هدف این است که در شرایط محدودیت و اختلال احتمالی در زنجیره تأمین، خانوارها به کالاهای اساسی دسترسی داشته باشند.
این کارشناس جایگزینی واردات با تولید داخلی را تا حد امکان لازم می‌داند، اما تأکید می‌کند این سیاست باید با حفظ رقابت میان بنگاه‌های داخلی همراه باشد. به باور او، حمایت از تولید نباید به انحصار یا حذف رقابت بینجامد، بلکه باید ظرفیت تولید داخلی را برای پاسخ به نیازهای کشور تقویت کند.
حمایت از بنگاه‌ها و مدیریت منابع ارزی
شقاقی جلوگیری از تضعیف طرف عرضه اقتصاد را از دیگر اولویت‌های سیاست‌گذاری می‌داند. او پیشنهاد می‌کند اعتبارات بانکی طوری هدایت شود که بنگاه‌های تولیدی فعال و خوش‌نام در شرایط بحرانی به منابع مالی دسترسی داشته باشند. ایجاد «کریدور سبز» بانکی و مالیاتی برای این بنگاه‌ها یکی از پیشنهادهای او برای کاهش موانع فعالیت تولیدی است.
او همچنین معتقد است در شرایط محاصره سخت، واردات اقلام کلیدی باید ساماندهی شود و مدیریت واردات غیررسمی نیز مورد توجه قرار گیرد. به گفته او، محدودیت‌های خارجی نباید به اختلال در تأمین کالاهای ضروری منجر شود و سیاست‌گذار باید برای مدیریت این وضعیت برنامه داشته باشد.
در پایان، شقاقی مدیریت منابع ارزی را از مهم‌ترین ارکان سیاست تثبیت اقتصادی می‌داند و بر تخصیص قطره‌چکانی، هوشمند و هدفمند ارز تأکید می‌کند.
جمع‌بندی پیشنهادهای او این است که در صورت ادامه راهبرد مقاومت، اقتصاد ایران نیازمند تغییر الگوی تخصیص منابع، تقویت تولید داخلی، کنترل جریان پول و مدیریت دقیق‌تر تأمین کالاهای ضروری است؛ اقداماتی که به باور او می‌تواند تاب‌آوری اقتصاد را در دوره فشارهای خارجی افزایش دهد.
